โปรแกรมตรวจคัดกรองความเสี่ยงภาวะเสียชีวิตกะทันหัน
(Screening for Risk of Sudden Death Program)
Sudden Death คืออะไร?
ภาวะเสียชีวิตกะทันหัน มักถูกมองว่าเป็นเรื่องของผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีโรคประจำตัว แต่ในความเป็นจริง เหตุการณ์รุนแรงเฉียบพลันสามารถเกิดขึ้นได้แม้ในผู้ที่ยังอายุน้อย ดูแข็งแรง ออกกำลังกายเป็นประจำ หรือไม่เคยได้รับการวินิจฉัยว่ามีโรคร้ายแรงมาก่อน
ความเสี่ยงบางอย่างอาจไม่แสดงอาการชัดเจน และอาจไม่ถูกค้นพบจากการตรวจสุขภาพทั่วไป เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจ ความผิดปกติของจังหวะการเต้นของหัวใจ ความผิดปกติของกล้ามเนื้อหัวใจที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม ความผิดปกติของหลอดเลือดสมอง ภาวะลิ่มเลือด รวมถึงภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
คำถามสำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่า “วันนี้เรารู้สึกแข็งแรงหรือไม่” แต่คือ “มีความเสี่ยงอะไรที่เรายังไม่รู้หรือไม่”
ตรวจสุขภาพทุกปีแล้ว ทำไมจึงอาจยังไม่เพียงพอ?
การตรวจสุขภาพประจำปีมีความสำคัญในการประเมินสุขภาพโดยรวมและค้นหาโรคที่พบบ่อย แต่การตรวจทั่วไปไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อค้นหาความเสี่ยงต่อเหตุการณ์รุนแรงเฉียบพลันทุกประเภท
Screening for Risk of Sudden Death Program จึงเป็นการตรวจแบบ Targeted Screening ที่ประเมินความเสี่ยงเชิงลึกในหลายระบบ โดยทีมแพทย์เฉพาะทาง เพื่อค้นหาความผิดปกติที่อาจไม่แสดงอาการในชีวิตประจำวัน
รายการตรวจพิเศษที่อยู่นอกเหนือการตรวจสุขภาพทั่วไป
- ตรวจเลือด (Blood Tests) เป็นการตรวจที่มีความเฉพาะเจาะจงต่อสาเหตุของการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด และปัจจัยเสี่ยงจากพันธุกรรมได้แม่นยำ
- High Sensitivity Troponin I และ Creatine Kinase-MB (CK-MB) ค้นหาปัจจัยเสี่ยงของภาวะหัวใจขาดเลือดและโรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน
- NT-proBNP ค้นหาปัจจัยบ่งชี้ของภาวะหัวใจล้มเหลว ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลัน
- การตรวจระดับไขมันในเลือด ApoA1, ApoB, และ Lipoprotein (a) เพื่อประเมินความเสี่ยงของโรคหลอดเลือดแดงแข็ง (Atherosclerosis) ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของโรคหลอดเลือดหัวใจตีบตันและภาวะหัวใจวาย
- APOE Genotype เป็นการตรวจยีนที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงทางพันธุกรรมของโรคหลอดเลือดหัวใจและหลอดเลือดสมอง
- Abnormal Blood Clot Risk Screening Panel การตรวจความเสี่ยงการเกิดลิ่มเลือดผิดปกติในหลอดเลือด การตรวจนี้ช่วยประเมินความเสี่ยงของการเกิดลิ่มเลือดผิดปกติในหลอดเลือด ที่สามารถเคลื่อนที่ไปอุดตันหลอดเลือดในอวัยวะสำคัญ เช่น สมอง นำไปสู่โรคหลอดเลือดสมองตีบตัน หรือ Stroke หลอดเลือดหัวใจ ทำให้เกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด และการอุดตันหลอดเลือดแดงของปอด ซึ่งทั้งหมดนี้ล้วนเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตกะทันหันได้
>> โปรแกรมตรวจครอบคลุมทั้ง การวิเคราะห์พันธุกรรม และ การประเมินโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการแข็งตัวของเลือด เพื่อค้นหาความผิดปกติที่อาจซ่อนอยู่ ได้แก่- Factor V Leiden Mutation ตรวจหาการกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมที่ทำให้เลือดแข็งตัวง่ายกว่าปกติ
- Factor VIII Assay ตรวจระดับโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการแข็งตัวของเลือด หากสูงเกินไปอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดลิ่มเลือด
- Antithrombin III, Protein C และ Protein S โปรตีนที่ทำหน้าที่ต้านการแข็งตัวของเลือด หากมีความผิดปกติหรือทำงานบกพร่อง จะเพิ่มโอกาสเกิดภาวะลิ่มเลือดในหลอดเลือด
- Lupus Anticoagulant ตรวจหาความผิดปกติของภูมิคุ้มกันที่เกี่ยวข้องกับภาวะเลือดแข็งตัวง่าย (Antiphospholipid Syndrome: APS)
- ตรวจภาพทางการแพทย์และคลื่นเสียง (Imaging & Functional Tests) เพื่อค้นหาปัจจัยเสี่ยง ของหัวใจและหลอดเลือด โรคทางสมองและระบบประสาท
- CTA Coronary Artery และ Calcium Scoring ตรวจหาการตีบตันหรือการสะสมของหินปูนในผนังหลอดเลือด (Coronary Calcification) ได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ประเมินความเสี่ยงของการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจตีบตัน ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันและการเสียชีวิตกะทันหัน
- Stress Echocardiogram ตรวจเปรียบเทียบสมรรถภาพหัวใจทั้งก่อนและหลังออกกำลังกาย เพื่อประเมินการบีบตัวของกล้ามเนื้อหัวใจ และตรวจหาบริเวณที่มีภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
- CTA Whole Aorta (Thoracic and Abdominal Aorta) วินิจฉัยภาวะชั้นผนังหลอดเลือดแดงใหญ่ปริแยกตัว (Aortic Dissection) และภาวะหลอดเลือดแดงช่องท้องโป่งพอง (Abdominal Aortic Aneurysm: AAA)
- Doppler of Carotid/Vertebral Arteries ดูความเร็วและทิศทางการไหลเวียนของเลือดในหลอดเลือดแดงบริเวณคอ และหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงสมอง ว่ามีการอุดตัน/ตีบแคบ
- MRI/MRA Brain and Carotid การสร้างภาพสมองและหลอดเลือดสมองด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เพื่อค้นหาการตีบ แคบ หรือโป่งพองของหลอดเลือด ที่นำไปสู่ภาวะสมองขาดเลือด (Stroke)
- EEG Short Monitoring ตรวจคลื่นไฟฟ้าสมองต่อเนื่อง ประเมินการทำงานของสมองและตรวจหาความผิดปกติของคลื่นสมอง เช่น ลมชัก และอาการชักไม่ทราบสาเหตุ
- ตรวจติดตามการทำงานของหัวใจ ด้วย Cardio scan เพื่อตรวจจับความผิดปกติของจังหวะการเต้นของหัวใจที่อาจเกิดขึ้นเป็นบางช่วง และไม่สามารถตรวจพบได้จากการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG)
- ตรวจพันธุกรรม (Genetic Test) ตรวจวิเคราะห์รหัสและการขาดหาย/เพิ่มซ้ำของ 168 ยีน ที่เกี่ยวข้องกับภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะและโรคกล้ามเนื้อหัวใจที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม*
- ตรวจประสิทธิภาพการนอนหลับ (Sleep Test) เป็นการตรวจการนอนตลอดทั้งคืน เพื่อติดตามสัญญาณสมอง หัวใจ การหายใจ และระดับออกซิเจนในเลือดอย่างต่อเนื่อง เพื่อค้นหาความผิดปกติจากการนอนหลับ ที่ก่อให้เกิดภาวะหยุดหายใจขณะหลับชนิดอุดกั้น ส่งผลให้หัวใจทำงานหนักและทำให้กล้ามเนื้อหัวใจหนาขึ้นในระยะยาว รวมถึงช่วยวินิจฉัยการเป็นโรคลมชัก และความผิดปกติในสมอง
โปรแกรมตรวจคัดกรองความเสี่ยงภาวะเสียชีวิตกะทันหัน (Screening for Risk of Sudden Death Program)
ตรวจวินิจฉัยโดยแพทย์เฉพาะทางด้านหัวใจ ระบบประสาทและสมอง เวชศาสตร์การนอนหลับ และเวชพันธุศาสตร์ ที่มีความชำนาญในการค้นหาปัจจัยเสี่ยงของการเสียชีวิตกะทันหันอย่างครอบคลุม ช่วยให้พบสัญญาณเตือนล่วงหน้า รวมทั้งความเสี่ยงทางพันธุกรรม ลดความเสี่ยงเสียชีวิตกะทันหันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
