บรูกาดาซินโดรม (Brugada syndrome)
บรูกาดาซินโดรม (Brugada syndrome) หรือ โรคบรูกาด้า คือ โรคที่เกิดจากความผิดปกติของคุณสมบัติทางไฟฟ้าของเซลล์เนื้อเยื่อหัวใจ ทำให้มีโอกาสเสี่ยงเกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะร้ายแรงแบบสั่นพริ้ว จากหัวใจห้องล่าง (Ventricular fibrillation) ซึ่งหากเกิดขึ้น ผู้ป่วยจะอยู่ในภาวะหัวใจหยุดสูบฉีดเลือดไม่มีชีพจร ไม่มีการไหลเวียนเลือด และหากภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะนั้นไม่สามารถหายได้เองหรือรับการรักษาอย่างทันท่วงที ผู้ป่วยจะเสียชีวิตในเวลาไม่กี่นาที
บรูกาดาซินโดรมเป็นโรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม ในประเทศไทยพบอุบัติการณ์ของโรคที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมากกว่าภาคอื่น ๆ รองลงมาเป็นภาคเหนือ ผู้ชายพบโรคนี้มากกว่าผู้หญิงหลายเท่า โดยพบอาการแสดงบ่อยในช่วงอายุ 25-55 ปี โดยทั่วไปมักไม่มีอาการแสดงเตือนใด ๆ ผู้ป่วยมักมีอาการหมดสติ ไม่รู้ตัว เกิดภาวะหัวใจหยุดเต้น และเสียชีวิตขณะนอนหลับ โดยปัจจัยกระตุ้นที่สัมพันธ์กับการเกิดบรูกาดาซินโดรม เช่น กินอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต (ข้าว แป้ง น้ำตาล) มาก ออกกำลังกาย หรือทำงานใช้แรงกายหนัก ๆ ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ มีไข้สูง หรือมีการใช้ยาเสพติดบางอย่าง
การรักษา และการป้องกัน
ผู้ที่เกิดอาการใหลตายจากโรคบรูกาดา แต่โชคดีได้รับการรักษาจนฟื้นกลับมาได้ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการเสียชีวิต จากภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะร้ายแรงผู้ป่วยควรได้รับการผ่าตัด ฝังเครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจอัตโนมัติ (Automatic implantable cardio defibrillator: AICD) ซึ่งเครื่องนี้ จะทำหน้าที่ตรวจวัดคลื่นไฟฟ้าหัวใจตลอดเวลา ถ้าเกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะร้ายแรง เครื่องจะชาร์ตไฟส่งกระแสไฟผ่านหัวใจ (กระตุกไฟฟ้า-defibrillation) เพื่อปรับภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะให้กลับมาปกติภายในไม่กี่วินาที ซึ่งสามารถป้องกันการเสียชีวิตได้ด้วยประสิทธิภาพสูง ในปัจจุบันกำลังมีการวิจัย การใส่สายสวนเข้าไปในหัวใจ เพื่อทำการทดสอบและใช้ไฟฟ้าจี้ทำลายเนื้อเยื่อหัวใจในบางตำแหน่ง ซึ่งพบว่า อาจทำให้สามารถป้องกันไม่ให้เกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะได้ แต่ยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจน เป็นเพียงคำแนะนำการรักษาว่าอาจสามารถทดแทนการรักษาด้วยการผ่าตัดฝังเครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจได้หรือไม่
กลุ่มเสี่ยงบรูกาดาซินโดรม
- ผู้ที่มีญาติใกล้ชิดเสียชีวิตจากบรูกาดาซินโดรม หรือเสียชีวิตกะทันหันขณะหลับโดยไม่ทราบสาเหตุการเสียชีวิต
- ผู้ที่มีมีคลื่นไฟฟ้าหัวใจผิดปกติ เหมือนคลื่นไฟฟ้าของผู้ป่วยใหลตายหรือบรูกาดาซินโดรม (ECG Brugada pattern)
- ผู้ที่มักมีอาการหมดสติเรียกไม่รู้ตัว ชักเกร็งขณะหลับโดยไม่ทราบสาเหตุ แม้จะสามารถกลับมามีสติรู้ตัวได้อีกครั้ง
ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงดังกล่าว ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวินิจฉัยอาการโดยละเอียดว่ามีความเสี่ยงเป็นโรคบรูกาดาซินโดรมหรือไม่ หรืออาจมีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะรุนแรง หัวใจหยุดเต้นและเสียชีวิตมากน้อยแค่ไหน และมีความจำเป็นต้องได้รับการรักษาโดยใช้เครื่องกระตุกไฟฟ้าหัวใจหรือไม่
