Fibromyalgia Banner 1 1.jpg

โรคไฟโบรมัยอัลเจีย

ผู้ป่วยไฟโบรมัยอัลเจียมีปัจจัยหลายอย่างชักนำให้ระบบประสาทส่วนกลางทั้งสมองและไขสันหลัง มีความไวต่อความปวดมากกว่าปกติ

แชร์

ไฟโบรมัยอัลเจีย (Fibromyalgia) เป็นภาวะที่มีอาการปวดเรื้อรังตามกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และเนื้อเยื่ออ่อนทั่วร่างกาย มีอาการหลัก 3 ประการ ได้แก่

  1. ปวดเนื้อตัวกระจายหลายแห่ง โดยเฉพาะคอ บ่า ไหล่ ศีรษะ และหลัง (Widespread pain) ลักษณะปวดตื้อ ๆ หนัก ๆ ตามบริเวณทั้งเหนือเอวและต่ำกว่าเอว มักเป็นทั้งสองข้างของร่างกาย และเป็นเรื้อรังนานกว่าสามเดือน
  2. อาการอ่อนเพลียเหนื่อยล้า (Fatigue) หลับไม่สนิท หรือแม้จะนอนหลับเป็นเวลาหลายชั่งโมงแต่กลับตื่นขึ้นแบบไม่สดชื่น
  3. ความคิดอ่านช้าลง สมาธิและความจำถดถอยหรือที่เรียกกันในหมู่ผู้ป่วยว่า Fibro fog

อาการร่วมอื่นที่อาจพบได้ เช่น ปวดศีรษะ ปวดกราม ชาหรือซ่าตามมือเท้า อาการทางระบบทางเดินอาหาร ตลอดจนอาการวิตกกังวลและซึมเศร้า

ความชุกของ ไฟโบรมัยอัลเจีย
สถิติความชุกเฉลี่ยทั่วโลกเท่ากับ 2.7% สำหรับประเทศไทยได้มีการสำรวจประชากรในกรุงเทพมหานครเมื่อปี 2554 พบความชุกน้อยกว่าในต่างประเทศ คือพบได้ประมาณ 0.6%

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง
จากการศึกษาวิจัยในระยะ 30 ปีมานี้เชื่อว่า ผู้ป่วยไฟโบรมัยอัลเจียมีปัจจัยหลายอย่างชักนำให้ระบบประสาทส่วนกลางทั้งสมองและไขสันหลัง มีความไวต่อความปวดมากกว่าปกติ และมีระดับของสารเคมีในสมองและไขสันหลังผิดปกติเหนี่ยวนำให้ตอบสนองต่อความปวดมากกว่าปกติด้วย

ปัจจัยเสี่ยง: พบได้ในทุกช่วงอายุ พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย และหากมีโรคไขข้ออักเสบรูมาตอยด์ โรค SLE ก็จะเพิ่มโอกาสที่จะเป็นไฟโบรมัยอัลเจียมากขึ้นไปด้วย

การวินิจฉัย
เนื่องจากไฟโบรมัยอัลเจียมีอาการและอาการร่วมหลากหลายจึงทำให้ผู้ป่วยมักได้รับการวินิจฉัยโรคช้า มักผ่านการตรวจหลายอย่างและพบแพทย์หลายท่าน อย่างไรก็ตามการวินิจฉัยไฟโบรมัยอัลเจียอาศัยการซักประวัติตรวจร่างกาย ตรวจเลือดและตรวจทางรังสีวิทยาเพื่อค้นหาโรคอื่นๆที่มีอาการซ้ำซ้อนกัน ตลอดจนติดตามการรักษาระยะหนึ่งก็จะให้การวินิจฉัยได้

การรักษา
สิ่งที่สำคัญที่สุดในการรักษาไฟโบรมัยอัลเจียคือการให้ความรู้ความเข้าใจ ให้ข้อมูลที่ถูกต้องแก่ผู้ป่วยเพื่อไม่ให้เกิดความสับสน กลัวและวิตกกังวล หรือท้อแท้ ผู้ป่วยควรมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเกี่ยวกับการรักษาในแต่ละขั้นตอนโดยมีเป้าหมายเพื่อลดอาการปวด ปรับปรุงสุขภาพกายโดยรวมและดูแลสุขภาพจิตใจ สู่คุณภาพชีวิตที่ดี

การรักษาด้วยยา
ยามีบทบาทในการลดอาการปวด มีให้เลือกใช้ตามความเหมาะสมแล้วแต่อาการหลักอันไหนเด่น เช่น ยาแก้ปวด ยาต้านเศร้า ยากันชัก ซึ่งมีบทบาทในการจัดการกับความไวของระบบประสาทส่วนกลาง เช่น พาราเซตามอล (paracetamol) ทรามาดอล (tramadol) กาบาเพนติน (gabapentin) พรีกาบาลิน (pregabalin) อะมิทริปไทรีน (amitriptyline) ดูล็อกซิทีน (duloxetine) เวนลาฟาซีน (venlafaxine) เป็นต้น ทั้งนี้ควรปรึกษาแพทย์ ไม่ควรหายามารับประทานเอง

การรักษาโดยไม่ใช้ยา
ผลการศึกษาพบว่าในไฟโบรมัยอัลเจีย การรักษาโดยไม่ใช้ยามีความสำคัญไม่แพ้การใช้ยาและแนะนำให้ใช้ก่อนหรือร่วมไปกับการใช้ยา เช่น การออกกำลังกายทั้งบนบกและในน้ำ โยคะ ชี่กง การรำมวยจีน กายภาพบำบัด การนวด การฝึกสมาธิ ตลอดจนจิตบำบัด เพื่อรับมือกับความปวดเรื้อรัง

การดูแลรักษาไฟโบรมัยอัลเจีย ไม่ได้มีความยุ่งยาก ไม่ต้องใช้เครื่องมือซับซ้อนใดๆ หากแต่เป็นงานร่วมกันของแพทย์กับผู้ป่วย และต้องใช้เวลาสักระยะหนึ่งก็จะสามารถทำให้อาการสงบลงจนสามารถดำเนินชีวิตได้ตามปกติ

บทความโดย

เผยแพร่เมื่อ: 11 พ.ค. 2022

แชร์

แพทย์ที่เกี่ยวข้อง

  • Link to doctor
    MedPark Hospital Logo

    พญ. ศิรประภา ลิ้มประเสริฐ

    • เวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัด
    เวชศาสตร์ฟื้นฟู
  • Link to doctor
    นพ. ชนศักดิ์ หทัยอารีย์รักษ์

    นพ. ชนศักดิ์ หทัยอารีย์รักษ์

    • เวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัด
    เวชศาสตร์ฟื้นฟู, การตรวจไฟฟ้าวินิจฉัยและความผิดปกติของเส้นประสาทและกล้ามเนื้อ
  • Link to doctor
    พญ. เนตรยา นิ่มพิทักษ์พงศ์

    พญ. เนตรยา นิ่มพิทักษ์พงศ์

    • เวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัด
    เวชศาสตร์ฟื้นฟู, กายอุปกรณ์
  • Link to doctor
    นพ. ธรรมสรณ์ เจษฎาเชษฐ์

    นพ. ธรรมสรณ์ เจษฎาเชษฐ์

    • เวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัด
    เวชศาสตร์ฟื้นฟู
  • Link to doctor
    นพ. สฤษดิ์พงศ์ แซ่หลี

    นพ. สฤษดิ์พงศ์ แซ่หลี

    • เวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัด
    เวชศาสตร์ฟื้นฟู
  • Link to doctor
    ผศ.นพ. สุทัศน์ ภัทรวรธรรม

    ผศ.นพ. สุทัศน์ ภัทรวรธรรม

    • เวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัด
    เวชศาสตร์ฟื้นฟู
  • Link to doctor
    พญ. จิรภา แจ่มไพบูลย์

    พญ. จิรภา แจ่มไพบูลย์

    • เวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัด
    • การตรวจทางสรีรวิทยาไฟฟ้าหัวใจ
    เวชศาสตร์ฟื้นฟู, การฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ
  • Link to doctor
    MedPark Hospital Logo

    ผศ.พญ. สุมาลี ซื่อธนาพรกุล

    • เวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัด
    เวชศาสตร์ฟื้นฟู
  • Link to doctor
    พญ. ไพรินทร์ เลาหสิณณรงค์

    พญ. ไพรินทร์ เลาหสิณณรงค์

    • เวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัด
    เวชศาสตร์ฟื้นฟู
  • Link to doctor
    พญ. พิม ตีระจินดา

    พญ. พิม ตีระจินดา

    • เวชศาสตร์ฟื้นฟูและกายภาพบำบัด
    เวชศาสตร์ฟื้นฟู, การประเมินภาวะกลืนลำบาก