Aw การรักษาด้วย การฉายรังสีในผู้ป่วยโรคมะเ.jpg

คำแนะนำสำหรับผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับการรักษาด้วยการฉายรังสี

การรักษาโรคมะเร็งนั้นทำได้หลายวิธี เช่น การฉายรังสี การผ่าตัด การให้ยามุ่งเป้า เคมีบำบัดและการรักษาด้วยฮอร์โมน แพทย์จะเป็นผู้ประเมินการรักษาที่เหมาะสม โดยอาจจะให้การรักษาด้วยวิธีใดวิธีหนึ่ง

แชร์

การรักษาด้วยการฉายรังสีในผู้ป่วยโรคมะเร็ง การรักษาโรคมะเร็งนั้นทำได้หลายวิธี เช่น การฉายรังสี การผ่าตัด การให้ยามุ่งเป้า เคมีบำบัดและการรักษาด้วยฮอร์โมน แพทย์จะเป็นผู้ประเมินการรักษาที่เหมาะสม โดยอาจจะให้การรักษาด้วยวิธีใดวิธีหนึ่ง หรือใช้หลายวิธีร่วมกัน ในกรณีที่จำเป็นต้องมีการรักษาด้วยการฉายรังสี ผู้ป่วยจะได้รับการดูแลโดยแพทย์รังสีรักษา แพทย์จะอธิบายถึงบทบาทของรังสีรักษา ข้อดี-ข้อเสีย และผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นในระหว่างการรักษา และภายหลังจากเสร็จสิ้นการรักษา

การรักษาด้วยการฉายรังสีมี 2 แบบ

  • รังสีรักษาระยะไกลจากภายนอก เช่น เครื่องฉายรังสี
  • รังสีรักษาระยะใกล้ เช่น การฝังแร่, โหลดแร่ อิริเดียม-192

*ใช้ในการรักษาผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมาก  และมะเร็งปากมดลูก

ผลข้างเคียง

  • ผลข้างเคียงของการฉายรังสีจะเกิดขึ้นเฉพาะที่ และมักจะไม่รุนแรง ในการรักษามะเร็งเต้านม อาจเกิดรอยแดงหรือสีผิวคล้ำขึ้น ตรงบริเวณหน้าอกที่ได้รับการฉายรังสี ในขณะที่มะเร็งในช่องปากจะมีอาการ เจ็บปากเจ็บคอในช่วงฉายรังสีได้ หรือผู้ป่วยที่ได้รับการฉายรังสีบริเวณช่องท้อง อาจรู้สึกมวนท้อง เป็นต้น อาการชั่วคราวเหล่านี้มักเริ่มในช่วงสัปดาห์ที่ 2-3 ของการฉายรังสี และอาจมีอาการต่อไปอีก 2-3 สัปดาห์หลังฉายรังสีครบ
  • รู้สึกอ่อนเพลีย ซึ่งระดับความมากน้อยขึ้นกับตัวบุคคล บริเวณที่ฉายรังสี และการได้รับการรักษาอื่น ๆ เช่น ยาเคมีบำบัด ร่วมด้วย เมื่อรู้สึกอ่อนเพลีย ควรพยายามพักผ่อนให้มากขึ้นและผ่อนคลายความเครียด

ในช่วงระหว่างการรักษา
หลังการวินิจฉัยโรค ผู้ป่วยอาจจะต้องพบกับผู้เชี่ยวชาญทางด้านมะเร็งหลายท่าน เช่น ศัลยแพทย์ แพทย์รังสีรักษา และอายุรแพทย์ด้านมะเร็ง ผู้ป่วยสามารถซักถาม ถึงข้อมูลการรักษาได้ โดยทั่วไปผู้ป่วยมักต้องได้รับการรักษาหลายอย่างร่วมกัน เช่น โรคมะเร็งเต้านม ศัลยแพทย์จะทำการผ่าตัดเอาก้อนมะเร็งออก จากนั้นผู้ป่วย อาจได้รับการฉายรังสีและเคมีหรือฮอร์โมนบำบัดเพิ่มเติม เพื่อทำลายเซลล์มะเร็ง ที่อาจหลงเหลืออยู่ในร่างกาย

การตรวจทุกสัปดาห์
ช่วงระหว่างการฉายรังสี ควรพบแพทย์รังสีรักษาทุกสัปดาห์ โดยแพทย์จะประเมินการตอบสนองต่อการรักษา ผลข้างเคียง พร้อมแนะนำวิธีปฏิบัติตัว และตอบคำถามที่ผู้ป่วยและญาติสงสัย

  • ในช่วงฉายรังสีผู้ป่วยจะรู้สึกอ่อนเพลียจึงควรพักผ่อนอย่างเต็มที่ แต่ยังสามารถออกกำลังกายหรือทำกิจวัตรประจำวันที่ไม่เหนื่อยเกินไปได้ตามปกติ
  • ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์
  • ในช่วงการรักษาควรทานอาหารที่มีประโยชน์ และให้พลังงานสูง เช่น ไข่ขาว เนื้อสัตว์ ปลา และควรดื่มน้ำมาก ๆ

บริเวณที่ฉายรังสีจะมีความบอบบางเป็นพิเศษ และอาจเกิดการอักเสบได้จึงควรดูแล และปฏิบัติตัวดังต่อไปนี้

  • ทำความสะอาดบริเวณที่ฉายรังสีด้วยน้ำอุ่นทุกวัน  งดการฟอกสบู่เพราะจะทำให้บริเวณที่ขีดเส้นไว้ลบเลือน
  • หลีกเลี่ยงการใช้โลชั่น น้ำหอม แป้ง และเครื่องสำอางค์ ที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ เพราะจะทำให้ผิวแห้งมากขึ้น
  • ไม่ประคบร้อน-เย็น บริเวณที่ฉายรังสี
  • หลีกเลี่ยงแสงแดด ควรสวมเสื้อผ้าหรือ หมวก เพื่อปกป้องผิวจากแสงแดด




บทความโดย

เผยแพร่เมื่อ: 04 เม.ย. 2022

แชร์

แพทย์ที่เกี่ยวข้อง

  • Link to doctor
    พญ. ชนน์นิภา นันทวิทยา

    พญ. ชนน์นิภา นันทวิทยา

    • รังสีรักษามะเร็งวิทยา
    Radiation Oncology
  • Link to doctor
    นพ. ยงยุทธ คงธนารัตน์

    นพ. ยงยุทธ คงธนารัตน์

    • รังสีรักษามะเร็งวิทยา
    Radiation Oncology, Breast Cancer, มะเร็งต่อมลูกหมาก, Intensity-Modulated Radiotherapy (IMRT), Image-Guided Radiotherapy (IGRT), Stereotactic Radiotherapy (SRT), Stereotactic Radiosurgery (SRS)
  • Link to doctor
    ศ.นพ. ชวลิต เลิศบุษยานุกูล

    ศ.นพ. ชวลิต เลิศบุษยานุกูล

    • รังสีรักษามะเร็งวิทยา
    Intensity-Modulated Radiotherapy (IMRT), Volumetric Modulated Arc Therapy (VMAT), Stereotactic Radiotherapy (SRT), Head Cancer, Neck Cancer, Breast Cancer, โรคมะเร็งปอด, Esophageal Cancer, Gastroesophageal Cancer, Pancreaticobiliary Cancer, Soft Tissue Sarcoma, Radiation Oncology
  • Link to doctor
    MedPark Hospital Logo

    ผศ.พญ. วริศรา รงค์ทอง

    • รังสีวินิจฉัย
    • รังสีรักษาและมะเร็งวิทยา
  • Link to doctor
    ดร.พญ. อนุสสรา ประยงค์รัตน์

    ดร.พญ. อนุสสรา ประยงค์รัตน์

    • รังสีรักษามะเร็งวิทยา
    Radiation Oncology, Brain and Spinal Tumor, Head and Neck Cancer, Esophageal Cancer, Metastatic Cancer
  • Link to doctor
    พญ. นารีนาฎ รัชพงษ์ไทย

    พญ. นารีนาฎ รัชพงษ์ไทย

    • รังสีรักษามะเร็งวิทยา
    Radiation Oncology
  • Link to doctor
    ผศ.พญ. ดนิตา กานต์นฤนิมิต

    ผศ.พญ. ดนิตา กานต์นฤนิมิต

    • รังสีรักษามะเร็งวิทยา
    Intensity-Modulated Radiotherapy (IMRT), Image-Guided Radiotherapy (IGRT), Stereotactic Radiosurgery (SRS), Stereotactic Radiotherapy (SRT), Clinical Interest in Breast Cancer, Clinical Interest in Head and Neck Cancer, Clinical Interest in Lung Cancer, Radiation Oncology
  • Link to doctor
    พญ. สาริน กิจพาณิชย์

    พญ. สาริน กิจพาณิชย์

    • รังสีรักษามะเร็งวิทยา
    Head and Neck Cancer, Upper GI Cancer, Central Nervous System Tumors, Brain and Spinal Tumor, Brain Metastasis, Intensity-Modulated Radiotherapy (IMRT), Volumetric Modulated Arc Therapy (VMAT), Stereotactic Radiosurgery (SRS), Stereotactic Radiotherapy (SRT), Stereotactic Body Radiotherapy (SBRT), Proton Therapy, Radiation Oncology
  • Link to doctor
    พญ. กิตต์วดี ศักดิ์ศรชัย

    พญ. กิตต์วดี ศักดิ์ศรชัย

    • รังสีรักษามะเร็งวิทยา
    Advanced Radiotherapy, Breast Clinical Oncologist, Radiation Oncology
  • Link to doctor
    พญ. ฐิติพร จารุเธียร

    พญ. ฐิติพร จารุเธียร

    • รังสีรักษามะเร็งวิทยา
    โรคมะเร็งปอด, Thoracic Tumor, Radiation Oncology
  • Link to doctor
    ผศ.นพ. จักรพงษ์ จักกาบาตร์

    ผศ.นพ. จักรพงษ์ จักกาบาตร์

    • รังสีรักษามะเร็งวิทยา
    Radiation Oncology
  • Link to doctor
    พญ. กาญจนา โชติเลอศักดิ์

    พญ. กาญจนา โชติเลอศักดิ์

    • รังสีรักษามะเร็งวิทยา
    Radiation Oncology
  • Link to doctor
    นพ. ธีรกุล จิโรจน์มนตรี

    นพ. ธีรกุล จิโรจน์มนตรี

    • รังสีรักษามะเร็งวิทยา
    Intensity-Modulated Radiotherapy (IMRT), Volumetric Modulated Arc Therapy (VMAT), Radiation Oncology