ตรวจการนอนหลับ หยุดหายใจขณะหลับ  Sleep Test (Polysomnography): Sleep apnea, Snoring

ตรวจการนอนหลับ (Sleep Test) หยุดหายใจขณะหลับ นอนกรน

การตรวจการนอนหลับ (Sleep test) คือ การตรวจวิเคราะห์ระบบการทำงานต่าง ๆ ของร่างกายขณะนอนหลับเพื่อหาสาเหตุแห่งโรคและความผิดปกติระหว่างการนอนหลับ เช่น การนอนกรน ภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับ

แชร์

ตรวจการนอนหลับ (Sleep Test)

การตรวจการนอนหลับ (Sleep test) คือ การตรวจวิเคราะห์ระบบการทำงานต่าง ๆ ของร่างกายขณะหลับเพื่อหาสาเหตุแห่งโรคและความผิดปกติระหว่างการนอนหลับ เช่น การนอนกรน ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หรือโรคภาวะขากระตุกขณะหลับ และนำผลที่ได้มาประเมินระดับความรุนแรงของอาการ เพื่อแยกโรคและวางแผนการรักษาที่ถูกต้องเหมาะสมและตรงจุด

Sleep Test Banner 2

ตรวจการนอนหลับ ตรวจอะไรบ้าง?

ในการตรวจการนอนหลับ (Sleep test, or sleep study) หรือ polysomnogram แพทย์จะทำการติดตั้งอุปกรณ์เซ็นเซอร์ประสิทธิภาพสูงเพื่อตรวจจับและบันทึกการทำงานของระบบต่าง ๆ ของอวัยวะในร่างกายตั้งแต่ ระบบหัวใจ ระบบสมอง ระบบทางเดินหายใจ รวมถึงการทำงานของกล้ามเนื้อว่าทำงานอย่างไรในขณะหลับ โดยอุปกรณ์เหล่านี้จะบันทึกคลื่นไฟฟ้าสมอง ระดับออกซิเจนในเลือด อัตราการเต้นของหัวใจและคลื่นไฟฟ้าหัวใจ อัตราการหายใจระหว่างการนอนหลับเพื่อทดสอบภาวะหยุดหายใจขณะหลับ นอกจากนี้ยังวัดการเคลื่อนไหวของลูกตา (อัตราความเร็วในการกลอกตาขณะนอนหลับ) และการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อแขนขาและกราม รวมถึงหาสาเหตุการนอนกรน การนอนกัดฟัน การนอนละเมอ และพฤติกรรมที่ผิดปกติอื่น ๆ ขณะนอนหลับ ซึ่งเมื่อได้ผลตรวจ sleep test  หรือ polysomnogram แพทย์จะนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ข้อมูลและแปลผลเพื่อวินิจฉัยโรคและประเมินระดับความรุนแรงของอาการ พร้อมทั้งวางแผนการรักษาเฉพาะทางตามโรคนั้น ๆ

Sleep Test Banner 3

ผู้ที่ควรเข้ารับการตรวจการนอนหลับคือใคร?

  • ผู้ที่นอนกรนเสียงดังมากผิดปกติ
  • ผู้ที่ง่วงหงาวนอนตอนกลางวันมากผิดปกติ รู้สึกอ่อนแรง เหนื่อยล้า แม้ว่าจะนอนหลับในเวลากลางคืนอย่างเพียงพอแล้วแต่ก็ยังรู้สึกนอนไม่อิ่ม รู้สึกไม่สดชื่น
  • รู้สึกปากแห้ง หรือคอแห้งผิดปกติ
  • ผู้ที่มักสะดุ้งตื่นกลางดึก สะดุ้งเฮือกระหว่างการนอน เมื่อตื่นจะรีบสูดลมหายใจเข้า-ออกอย่างเร็วและแรงจนเต็มปอด
  • ผู้ที่รู้สึกหายใจลำบาก หายใจไม่อิ่ม หรือสงสัยว่าอาจหยุดหายใจขณะหลับ
  • ผู้ที่นอนหลับไม่สนิท หลับไม่ลึก
  • ผู้ที่มีพฤติกรรมการนอนที่ผิดปกติ เช่น นอนกัดฟัน นอนละเมอ เดินละเมอ แขนหรือขากระตุกระหว่างการนอนหลับ ปัสสาวะรดที่นอน นอนฝันร้าย ผวาตื่นกลางดึกเป็นประจำ 
  • ผู้ที่มีอาการนอนไม่หลับเป็นเวลานานโดยไม่สามารถอธิบายได้
  • ผู้ที่มีโรคประจำตัวที่มีความเสี่ยงในการขาดออกซิเจนขณะหลับ
  • ผู้ที่แพทย์สงสัยว่าอาจมีภาวะชักขณะหลับ โดยแพทย์อาจทำการขอซักประวัติผู้ที่นอนด้วยเพื่อขอทราบรายละเอียดขณะนอนหลับ รวมถึงซักถามปัญหาหรือความผิดปกติขณะนอนหลับ
  • ผู้ที่มีอาชีพที่ต้องใช้สมาธิในการทำงานสูง ผู้ที่มีอาชีพที่เสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ เช่น นักบิน กัปตันเดินเรือ พนักงานขับรถไฟ พนักงานขับรถไฟฟ้า คนขับรถบรรทุก เจ้าหน้าที่ควบคุมจราจรทางอากาศ

Sleep Test Banner 4

ผู้ที่มีโรคประจำตัว บุคคลกลุ่มเสี่ยงที่ควรเข้ารับการตรวจการนอนหลับคือใคร?

  • ผู้ที่เสี่ยงต่อภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น
  • โรคลมหลับ 
  • โรคภาวะขากระตุกขณะหลับ
  • โรคลมชัก โรคลมบ้าหมู
  • โรคหัวใจ
  • โรคไตวาย
  • โรคเบาหวาน
  • โรคอ้วน น้ำหนักตัวเกิน
  • ความดันโลหิตสูง
  • ฝันร้าย นอนละเมอ เดินละเมอ 
  • โรคกลัวกลางคืน โรคกลัวการนอนหลับ โรคกลัวที่มืด โรคกลัวการอยู่คนเดียว
  • ภาวะที่ไม่สามารถสามารถขยับตัวได้ขณะกำลังตื่น หรือขณะกำลังหลับ (ผีอำ)
  • ผู้ที่มีความผิดปกติอื่น ๆ ขณะนอนหลับที่ยังรักษาไม่ได้

Sleep Test Banner 5

การตรวจการนอนหลับที่โรงพยาบาลเมดพาร์คมีขั้นตอนอย่างไร?

  • การตรวจการนอนหลับโรงพยาบาลเมดพาร์คใช้มาตรฐานสากล (Gold standard) ในการตรวจการนอนหลับ โดยแพทย์จะทำการซักประวัติสุขภาพ โรคประจำตัว ปัญหาในการนอนหลับและมอบเอกสารยินยอมเข้ารับการตรวจ โดยข้อมูลส่วนบุคคลของผู้เข้ารับการตรวจจะได้รับการคุ้มครองขั้นสูงสุดตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 หรือ PDPA (Personal Data Act)
  • กระบวนการตรวจการนอนหลับโดยทั่วไป จะเริ่มต้นขึ้นในช่วงหัวค่ำเวลาประมาณ 20:00 น. ซึ่งเป็นเวลาที่ปราศจากแสงตามธรรมชาติ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมและความต้องการของผู้เข้ารับการตรวจ
  • แพทย์และเจ้าหน้าที่ตรวจการนอนหลับ (Sleep technician) จะอธิบายเกี่ยวกับขั้นตอนการตรวจ การปฏิบัติตนระหว่างการตรวจ รวมถึงอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ในการตรวจ โดยเจ้าหน้าที่จะให้ผู้รับการตรวจทดลองสวมใส่หน้ากากเครื่องเป่าความดันลมบวก (CPAP mask) ก่อนทำการตรวจจริงเพื่อให้เกิดความคุ้นเคยกับอุปกรณ์ในกรณีที่มีภาวะหยุดหายใจระดับรุนแรง
  • ผู้เข้ารับการตรวจชำระร่างกายให้สะอาด พร้อมสวมเสื้อผ้าที่ใส่สบายตามการจัดเตรียมของเจ้าหน้าที่โรงพยาบาล
  • เจ้าหน้าทำการติดสายวัดคลื่นไฟฟ้าสมองที่บริเวณศีรษะ บริเวณจมูกพร้อมเครื่องวัดระดับเสียงกรน บริเวณช่องปากเพื่อตรวจโรคหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น (Obstructive sleep apnea: OSA) บริเวณกล้ามเนื้อลูกตา บริเวณหน้าท้อง กล้ามเนื้อใต้คาง กล้ามเนื้อแขนและขาทั้ง 2 ข้าง บริเวณหน้าอกพร้อมติดตั้งอุปกรณ์ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ สายวัดของเครื่องวัดระดับออกซิเจนที่ปลายนิ้ว รวมถึงอุปกรณ์การตรวจการนอนหลับชนิดพิเศษอื่น ๆ และการบันทึกภาพพฤติกรรมขณะนอนหลับเพื่อเป็นประโยชน์ในการวินิจฉัยโรค โดยตลอดการตรวจจะมีเจ้าหน้าที่เฝ้าดูแลผู้รับการตรวจอยู่ตลอดเวลาตั้งแต่ต้นจนจบกระบวนการตรวจการนอนหลับ

การเตรียมตัวก่อนการตรวจการนอนหลับ มีขั้นตอนอย่างไร?

  • ในวันตรวจการนอนหลับ แพทย์จะขอให้ผู้เข้ารับการตรวจงดการนอนกลางวันเพื่อให้การตรวจการนอนหลับในเวลากลางคืนมีประสิทธิภาพสูงสุด
  • หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน ชา กาแฟ ตั้งแต่เวลาหลังเที่ยง 12:00 น. เป็นต้นไป
  • ก่อนเข้ารับการตรวจ 5 ชั่วโมง ผู้เข้ารับการตรวจ ทานอาหารเย็นและน้ำให้เรียบร้อย หลังจากนั้นให้ทานน้ำให้น้อยลง
  • ผู้เข้ารับการตรวจทำจิตใจให้สบาย ไร้กังวล เพื่อให้ร่างกายรู้สึกผ่อนคลาย ไม่ตึงเครียด
  • ผู้เข้ารับการตรวจอาบน้ำ สระผม ชำระร่างกายให้สะอาดก่อนมาตรวจ ผู้เข้ารับการตรวจชายที่มีหนวด หรือขนหน้าอกมาก แพทย์อาจขอให้มีการโกนหนวดหรือขนหน้าอกออกเพื่อให้สามารถติดอุปกรณ์บันทึกการหายใจ และอุปกรณ์ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจได้อย่างสนิทแนบแน่น
  • ผู้เข้ารับการตรวจงดการทาครีมบำรุงผิว เจล น้ำมัน โลชั่นบริเวณผิวหน้า ผิวกาย และเส้นผมรวมถึงยาทาเล็บชั่วคราว เพื่อให้อุปกรณ์ตรวจสามารถติดกับร่างกายได้อย่างแนบสนิท
  • ผู้ที่ทานยารักษาโรคประจำตัว เช่น ยาควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ยาควบคุมความดันโลหิต หรือยาอื่น ๆ ควรแจ้งให้แพทย์ทราบล่วงหน้าก่อนเข้ารับการตรวจ
  • งดการทานยาระบายก่อนการตรวจ เพราะยาระบายมีผลทำให้ลำไส้เคลื่อนตัว และทำให้หลับไม่สนิท
  • ผู้ที่ทานยานอนหลับเป็นประจำสามารถทานยาได้ตามปกติ
  • ผู้เข้ารับการตรวจที่มีเครื่องนอนส่วนตัว เช่น หมอนข้างส่วนตัว หรือตุ๊กตาสามารถนำมาในวันเข้ารับการตรวจได้
  • ผู้ที่มีอาการไม่สบาย เช่น มีไข้ เป็นหวัด หรือได้รับอุบัติเหตุ ควรแจ้งให้แพทย์ทราบทันที
  • ผู้เข้ารับการตรวจสามารถนำญาติหรือผู้ติดตามมาเฝ้าได้ 1 คน โดยเจ้าหน้าที่จะแจ้งระเบียบปฏิบัติให้ผู้ติดตามได้รับทราบ
  • หากรู้สึกไม่สบายหรือมีเหตุขัดข้องระหว่างการตรวจ ผู้เข้ารับการตรวจสามารถแจ้งเจ้าหน้าได้ตลอดเวลา
  • ผู้เข้ารับการตรวจการนอนหลับสามารถตื่นนอนตอนเช้าที่รพ.ได้ตามเวลาปกติ

Sleep Test Banner 6

การตรวจการนอนหลับ เจ็บไหม มีภาวะแทรกซ้อนหรือไม่?

การตรวจการนอนหลับเป็นการตรวจที่ไม่มีความเจ็บปวดและไม่มีภาวะแทรกซ้อนแต่อย่างใด เนื่องจากเป็นการตรวจการทำงานตามธรรมชาติของร่างกายมนุษย์ เช่น ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ ระดับออกซิเจนในเลือด การหายใจเข้า-ออก การทำงานของกล้ามเนื้อ การเคลื่อนไหวบริเวณหน้าอก หน้าท้อง การกลอกตาขณะนอนหลับ เสียงกรน หรือการนอนละเมอ

การติดอุปกรณ์เป็นเพียงการเชื่อมต่ออุปกรณ์อิเลกโทรดกับผิวหนังเพื่อรับสัญญาณการทำงานต่าง ๆ ของร่างกาย โดยปราศจากการเจาะหรือฝังอุปกรณ์ใด ๆ กับร่างกาย และไม่มีการส่งสัญญาณไฟฟ้า หรือคลื่นรังสีใด ๆ เข้าสู่ร่างกายทั้งสิ้น การตรวจการนอนหลับจึงเป็นการตรวจที่มีความปลอดภัยกับผู้รับการตรวจ

ข้อดีของการตรวจการนอนหลับ คืออะไร?

การตรวจการนอนหลับสามารถวินิจฉัยและประเมินระดับความรุนแรงของโรคได้ โดยแพทย์จะนำข้อมูลที่ได้มาวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับโรคหรือเงื่อนไขเฉพาะบุคคล เช่น การรักษาด้วยเครื่องเป่าความดันลมบวกเพื่อขยายช่องทางเดินหายใจ (Continuous positive airway pressure: CPAP) การปรับระดับของเครื่องมือในช่องปาก (Oral appliances) การตั้งค่าความดันลม (Pressure titration) หรือการผ่าตัดทางเดินหายใจส่วนบน (Upper airway surgery) โดยโรคที่เกี่ยวข้องกับความผิดปกติในการการนอนหลับที่ควรได้รับการรักษาอย่างเป็นระบบเพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นขณะนอนหลับมีดังต่อไปนี้

  • ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น (Obstructive sleep apnea: OSA)
  • โรคลมหลับ (Narcolepsy)
  • โรคภาวะขากระตุกขณะหลับ (Periodic limb movement disorder: PLMD)
  • ภาวะชักขณะหลับ (Nocturnal seizure)
  • โรคง่วงนอนมากผิดปกติ (Hypersomnia)
  • โรคนอนไม่หลับ นอนหลับยาก (Insomnia)
  • นอนละเมอ (Parasomnia)
  • ความผิดปกติของการหลับ-ตื่น (Circadian rhythm sleep-wake disorder)

Sleep Test Banner 7

ตรวจการนอนหลับ รู้ทันโรค รักษาได้ตรงจุด

ความผิดปกติในการนอนหลับเป็นปัญหาที่ไม่ควรมองข้าม เพราะอาจนำไปสู่อาการนอนไม่หลับ นอนหลับไม่เพียงพอ หรือรู้สึกไม่มีแรงจูงใจในการทำงาน ทั้งนี้ ความผิดปกติในการนอนหลับอาจมีสาเหตุจากโรคหรือความผิดปกติต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ ภาวะความดันหลอดเลือดปอดสูง โรคหลอดเลือดสมอง หรือการมีอารมณ์แปรปรวน การนอนหลับที่ไม่มีคุณภาพส่งผลต่อคุณภาพชีวิต การทำงาน และภาระหน้าที่ความรับผิดชอบในชีวิตประจำวัน

ดังนั้น การตรวจการนอนหลับจึงช่วยระบุความผิดปกติในการนอนหลับได้ ช่วยให้ข้อมูลที่นำไปสู่การวินิจฉัยและรักษาโรคได้อย่างตรงจุดและเหมาะสมกับบุคคล เพื่อให้ผู้เข้ารับการตรวจมีสุขภาพชีวิตที่ดีโดยรวม ช่วยให้ทุกเช้าวันใหม่เป็นวันที่สดใส เปี่ยมไปด้วยพลัง และเต็มไปด้วยประสิทธิภาพในการใช้ชีวิตและการทำงาน


คุณมีความเสี่ยงหยุดหายใจขณะนอนหลับหรือเปล่า?
ลองทำแบบทดสอบเลย!

บทความโดย

  • ผศ.นพ. จิรยศ จินตนาดิลก
    ผศ.นพ. จิรยศ จินตนาดิลก อายุรแพทย์ผู้ชำนาญการด้านอายุรศาสตร์โรคปอด เวชศาสตร์การนอนหลับ และเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ

เผยแพร่เมื่อ: 31 ต.ค. 2023

แชร์

แพทย์ที่เกี่ยวข้อง

  • Link to doctor
    ผศ.นพ. ชายวุฒิ สววิบูลย์

    ผศ.นพ. ชายวุฒิ สววิบูลย์

    • อายุรศาสตร์
    • อายุรศาสตร์โรคปอด
    • อายุรศาสตร์เวชบำบัดวิกฤต
    อายุรศาสตร์โรคระบบการหายใจและภาวะวิกฤติโรคระบบการหายใจ, เวชบำบัดวิกฤต, อายุรกรรมทั่วไป
  • Link to doctor
    ผศ.นพ. จิรยศ จินตนาดิลก

    ผศ.นพ. จิรยศ จินตนาดิลก

    • อายุรศาสตร์
    • เวชศาสตร์การนอนหลับ
    • เวชศาสตร์ผู้สูงอายุ
    • อายุรศาสตร์โรคปอด
    เวชศาสตร์การนอนหลับ, อายุรศาสตร์โรคปอด, อายุรกรรมผู้สูงอายุ, อายุรกรรมทั่วไป
  • Link to doctor
    ดร.พญ. จิรดา ศรีเงิน

    ดร.พญ. จิรดา ศรีเงิน

    • ประสาทวิทยา
    • เวชศาสตร์การนอนหลับ
    • โรคความเคลื่อนไหวผิดปกติ
    เวชศาสตร์การนอนหลับ, โรคความเคลื่อนไหวผิดปกติ
  • Link to doctor
    นพ. วรการ วิไลชนม์

    นพ. วรการ วิไลชนม์

    • อายุรศาสตร์
    • อายุรศาสตร์ภาวะวิกฤตโรคระบบการหายใจ
    • อายุรศาสตร์เวชบำบัดวิกฤต
    • อายุรศาสตร์โรคปอด
    เวชศาสตร์การนอนหลับ, กลุ่มอาการหายใจลำบากเฉียบพลัน, โรคหอบหืดและไอเรื้อรัง, เครื่องช่วยหายใจ, วัณโรค
  • Link to doctor
    พญ. ฐาปนี สมบูรณ์

    พญ. ฐาปนี สมบูรณ์

    • ประสาทวิทยา
    • โรคลมชัก
    • เวชศาสตร์การนอนหลับ
    โรคลมชักและการผ่าตัดโรคลมชัก, โรคความผิดปกติระหว่างการนอนหลับ
  • Link to doctor
    นพ. เกษม สิริธนกุล

    นพ. เกษม สิริธนกุล

    • อายุรศาสตร์
    • อายุรศาสตร์เวชบำบัดวิกฤต
    • อายุรศาสตร์ภาวะวิกฤตโรคระบบการหายใจ
    • อายุรศาสตร์โรคปอด
    โรคหอบหืดและไอเรื้อรัง, หายใจลำบาก, ไอเรื้อรัง, โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง, โรคถุงลมโป่งพอง, โรคมะเร็งปอด, โรคติดเชื้อทางเดินหายใจ, โรคปอดบวม, คลินิกหยุดบุหรี่
  • Link to doctor
    รศ.นพ.   จิระพงษ์ อังคะรา

    รศ.นพ. จิระพงษ์ อังคะรา

    • โสต ศอ นาสิกวิทยา
    • เวชศาสตร์การนอนหลับ
    เวชศาสตร์การนอนหลับ, Otolaryngology